Ανθρώπινη παρουσία στο νομό κατά τη νεολιθική περίοδο (6000-2600 π.Χ.) βεβαιώνεται από τις αρχαιολογικές μαρτυρίες στα σπήλαια του Ιδαίου Άντρου στον Ψηλορείτη, του Γερανίου στα δυτικά της πόλης του Ρεθύμνου και των Ελενών στο Αμάρι.
Για τα μινωικά χρόνια (2600-1100) τα αρχαιολογικά δεδομένα πληθαίνουν μία και η ανθρώπινη δραστηριότητα βεβαιώνεται συχνότερα τόσο στα σπήλαια όσο και σε μία σειρά οικιστικών εγκαταστάσεων που καλύπτουν όλη την έκταση του νομού και όλες τις φάσεις της. Στα γεωμετρικά και τα δαιδαλικά χρόνια (1100-620 π.Χ.) ακμάζουν σημαντικές πόλεις όπως η Ελεύθερνα και η Αξός (Όαξος) Μυλοποτάμου, ενώ σύγχρονος οικισμός υπήρχε στο Βρύσινα, στο οροπέδιο Ονυθέ . Στα κλασικά (500 - 330 π.Χ.) και τα ελληνιστικά χρόνια (330-67 π.Χ.) θα πρέπει να άκμασε η αρχαία Ρίθυμνα, στη θέση του σημερινού Ρεθύμνου.
Από το 824 μ.Χ. έως το 961 μ.Χ. επικρατεί Αραβοκρατία στο νησί γεγονός που στο Ρέθυμνο επιβεβαιώνεται από ελάχιστες μαρτυρίες. Στη δεύτερη Βυζαντινή περίοδο (961-1210) πραγματοποιείται η πρώτη οχύρωση της πόλης τους Ρεθύμνου και από το 1211 ξεκινά η μακρά περίοδος της Βενετοκρατίας τα σημάδια της οποίας ανιχνεύονται στην πόλη του Ρεθύμνου.
Το Ρέθυμνο είναι ένας από τους τέσσερις νομούς της Κρήτης, ανάμεσα στα Χανιά και στο Ηράκλειο. Στα βόρεια βρέχεται από το Κρητικό και στα νότια από το Λυβικό πέλαγος. Η ομώνυμη πρωτεύουσά του, που ο πυρήνας της είναι χτισμένος πάνω σε ακρωτήρι της βόρειας ακτής του νομού, απέχει 58 χιλιόμετρα από τα Χανιά και 78 από το Ηράκλειο.
Πληθυσμός: 81936
Έκταση: 1496κμ2
Ο νομός Ρεθύμνου είναι ο μικρότερος νομός της Κρήτης. Οι κυριότερες πλουτοπαραγωγικές πηγές του εκτός από τον τουρισμό, ο οποίος γνωρίζει μεγάλη ακμή, είναι οι ελιές, το λάδι, η κτηνοτροφία και τα οπωροφόρα δέντρα.
Η γεωργία, αποτελεί μια από τις παλαιότερες οικονομικές δραστηριότητες αλλά ακόμη και σήμερα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο για την οικονομία του Ρεθύμνου.